Sanferminetan aspertu ere egingo zara musika
aditzeaz, musika leku guztietan eta ordu guztietan:
bertako soinugaiekin, txistulariak, gaiteroak,
peñen txarangak beren metal soinuarekin.
Pamplonesa, udal banda. Peruko musika kontzertuak,
jazz edo roka kaleko edozein bazterretan.
Eta gainera berbenak, saltsa, eta ikuskizun
serioagoak (aspaldi honetan kultuagotu
gara antza) eta, zer esanik ez, latako
musika: bakalao, rok radikal basko, etb...
Zuk zeuk ikusi eta entzungo duzu hona
ezkero, baina hona hemen zehaztasun gehiago.
PEÑAK ETA TXARANGAK
Sanferminetako musika, ezer bada-eta, txaranga musika da : metal eta bonboa galanki eta
dezibelioa suelto: peñen musika,
alegia.
Enpo egin arte adituko duzu txunta-txunta
klase honetatik. Festa bukatu eta egun askotara
ere, oraindik bonbo baten hotsa adituko duzu
buru barrenean.
Peñen himnoak dira txunta-txunta honen
pieza nagusia; ezin ahituzko kemenaz jotzen
dituzte gau eta egun, bereziki zezenplazako
eguteran eta peñen ateraeran: hortxe
dago musika klase hau bere bere pilpilean.
Estilo berekoak dira Sanferminetako beste
kanta eternal guztiak: Astrainen baltsa, el
carrico del helao, quinto levanta, patrones
cabrones... eta sail luze bat. Hauxe dugu
benetako SF soinua: bonboa eta deihadarra.
Belaxkeriarik gabe.
Peñek egunero kurritzen dute Iruñeko
parte zaharra musika joaz (6aren gauean ez):
bereziki Jarauta kalean eta inguruetan barrena,
goizeko ordu txikietara arte kale osoa dantza
batean jarriaz: peña baten musika gorgarriaren
erdian erotu beharrean dantza egitea Sanferminetako
esperientzia handietako bat da: berritu egiten
zaitu.
Peñak ez ezik, txaranga asko egoten
dira, udalak kontratatuak edo subentzionatuak.
Musika klase bertsua jotzen dute, agian hobekixe
joa, baina gatz gutxiagorekin. Iruñeko
txarangarik hoberena,
guk uste Jarauta 69 da; egunero joaldi zoragarri batzuk montatzen ditu
Descalzos kalean, Lanbroa tabernaren aurrean
(mapa):
hor miniberbena
bat inprobisatzen da kalean, musika finarekin.
Goizeko ordu bata aldera hasten da.
PAMPLONESA
Ez dezagun Sanferminetako
musika banda erregina ahaztu: La
Pamplonesa, udal musikataldea; egintza
ofizial guztietan egoten da: prozesioa, mulillak eta batez ere, egunsentiko apoteosi handia: dianak,
goizeko zazpietan, udal plazan.
GAITA
Baina tronpeta eta bonboaz gain beste
zerbait bada, jakina: guk esan behar bagenu
zein den Sanferminetako musika tresna ezaugarriena,
gaita esango genuke: Nafarroako gaita, haize
poltsarik gabekoa, zezenetan banderillak jarri
bitartean jotzen den gaita, erraldoiak dantzan jartzen dituen gaita, gaueko 9etan Plazalcastillon
larrain dantza jotzen duen gaita. Hezurretaraino
sartzen zaizun gaita soinu hori, hori da guretzat
Sanferminetako musika.
LATAKO MUSIKA (TABERNAK)
Orain latako musikaren
txanda: tabernetan izugarrizko musika eskaintza
dago, askotarikoa. Gau osoan eta egun osoan
denetatik aditzen da: rok radikal baskoa, baltsak,
jotak, pop musika, euskal musika, gaitak, peñen
txun txuna; aspaldi honetan saltsa eta Karibe
aldeko ritmoak asko zabaldu dira, baita musika
folka ere, bertakoa eta atzerrikoa, jazza eta
batez ere, momentuko zabor musika guztia, bakar
bat hutsegin gabe. Hori guztia nahaste joaten
da, tokatu bezala, plan zehatzik gabe. Zenbait
tabernatan musika klase konkretuago bat jartzen
dute: Zagit-en, adibidez (Jarautan), reggae
jartzen dute. Horregatik Iruñeko beltz
guztiak biltzen dira bertara dantza egitera.
Ikusgarria.
ZUZENEKO MUSIKA
Egun osoan eta areago gauean, denetariko
musika taldeak ibiltzen dira kalean
jotzen, jeneralean aski onak: Afrikako
musika, tam-tam musika, Andeetakoa,
rocker zahar eta gazteak etabar. Dantzan
ere egiten dute batzuetan. Ez dute
ordu
jakinik ez programarik izaten, beraz
kalean kasualidadez topatzea onena. Gauean
pagatuzko kontzertuak eta berbenak
izaten dira.