 Iruñeko
zezenketa bat (zer
da zezenketa?), franko diferentea da beste plazetan
zezenketa bat izatendenetik, zer eta zezenketa bat
baino franko gehio izaten delako.
Hasteko eta behin Misericordia
Etxeak (Meca izenaz ezaguna dena) antolatzen du
Zezen
Feria eta bildutako sosak adineko jendea zaintzeko
erabiltzen ditu. Horrela izanda ez du horrenbertze
axola sarrera ordaintzeak. Gero Sanferminetako giroa
dago (izan ere Sanferminetatik kanpo ez baita zezenketarik
antolatzen, nahiz eta batzuk, batik bat Club
Taurino taldeko jendeak, gustora ikusiko lituzkeen).
Neurri handi batean
(eguteran) zezenketa kale giroaren jarraipena da:
beste antzestoki bat Sanferminetako akto oinarrizkoekin
kunplitzeko: ezin kabitu ahala jan-edan, ezin konta
ahala xelebrekeri egin eta ahalbait hobekiena pasa.
Zezenketa, arratsaldeko 6,30etan, Sanfermin egunaren
hasiera izaten da askorentzat.
 EGUTERA ETA OSPELA
Zezen plaza guztiak eta Iruñekoak bereziki
bi mundu diferente izaten dituzte barrenen, elkarrekin
ez oso adiskide egoten direnak: Ospeleko tendidoak
eta eguterakoak.
Ospel aldea (1, 2, 3.ak, eta 4. eta 7.ak "solisonbrakoak"),
izenak berak esaten du zer den: eguzkiak jotzen ez
duen plaza zatia. Horko ikusleak jende trankila izaten
dira eta horko sarrerak garestiagoak. Zezenak ikustera
heldu bazara, edo hortara nagusiki, zoaz ospelera.
Hortik ikuskizuna lasai gozatzeko modua izango duzu,
tendido erdiekin burrukan ibili gabeko zeoze ikusten
uzteko. Ospela da zezenzalearen tokia. Puntual etorri,
gogoratu (6,30ak baino lehen): zezen batekin hasi
badira, bukatu arte ez dago sartzerik. Almohadilla
bat eskura zazu esertzeko. Plaza barrengo kaseta batzuetan
egoten dira alokagai.
 Eguteran, berriz,
(5 eta 6. tendidoak, andanada 10.etik 12.era), peñak
daude, eguzki galdaren azpian urtu beharrean. Hemen,
denetatik egiten da zezenak ikusteaz gain (zezenak
ikusi ezik, esaten dute batzuk): eguterako
zezenketaren bakanal handia da.
Halako zezenzale handia ez bazara ere, edo zezenen
kontra objezio moralak badituzu ere, merezi du behin
besterik ezpada, Iruñeko zezenketa bat ikustea,
hain zuzen ere zezen-kontu ez diren gauzengatik, asko
baitira. Asieske, benga, hasi sarrerak
bilatzen, lan txar askoa, portzierto.
NOLA DAGO ANTOLATURIK PLAZA?
 Iruñeko zezen plazaren edukiera munduko hirugarren handiena da eta sanferminetan jendez gainezka egoten da. Iruñeko Erruki Etxeak kudeatzen du: zezenketek eta ikuskizunek funtzionatzeko beharrezkoa arautu eta finkatzen du.
Garrantzitsua da 19.721 eserleku dituela aintzat hartzea. Horietatik, 1.950 baino ez dira zezenketa aurreko egunean –20:30etan edo– salgai jartzen, zezen plazako leihatiletan. Sarrera horiek ANDANA gunekoak dira, plazako tokirik altu eta, horrexegatik, merkeenekoak. Burtziketak eta zekorketak beste modu batean funtzionatzen dute.
Urtero-urtero ekaineko azken egunetan berritzen diren abonu sistemez baliatzen da. Gero, norberak nahi duena egin dezake bere abonuarekin eta horregatik, zezenetara joanen ez den jendearen sarrerak edo beren abonua saldu dutenenak egoten dira salgai.
Taula hau prezioen taula eguneratua da. Bigarren zutabean egun bakoitzean, toki bakoitzean, zezenketa zenbat kostatzen den ikus daiteke eta beraz, prezio ofizialarekin alderatuz gero, erraz kalkula daiteke birsalmenta prezioa egokia den ala ez.
 PLAZARA SARTZEKO
Plazara nondik sartu jakiteak ez gaitu gehiegi arduratu behar, sarrera guztiak barrutik elkarri loturik baitaude zezen plaza osoari buelta ematen dioten pasillo zirkularren bitartez. A-tik G-ra bitarteko ateak daude, eta ez dago F aterik 2005eko berritzean kendu zelako. Horrez gain, zaldi-patioko atea eta ate nagusia daude. Sarrerako jarraibideei jaramon eginez gero, erosoagoa izanen da gure eserlekua topatzea. A atea zaldi-patiotik gertuen dagoena da eta G atea Media Luna parketik edo plazako ukuilutik hurbilen dagoena.
Kanpotik, ondoren gure tokira iristeko ezagutu behar izango ditugun barruko bereizketak antzematen dira. Kalearen maila berean tendidua dago, lehen solairuan harmailak, eta bigarren solairuan andana, Tuterako Rafael Moneo arkitektoak plazari egindako berrikuntzarekin bat datorrena. Jatorrizko diseinua Francisco Urkolarena da, Sevillako Monumentalerako proiektuari jarraiki egindakoa. Erabilitako materialak hormigoia eta burdina dira eta, garai hartan material harekiko zegoen konfiantza falta zela eta, ohi baino burdin gehiago erabili zuten. Horregatik, ondoren egindako handitzea jatorrizko proiektuaren beraren gainean egin ahal izan zen arazorik gabe, eta barruan egiten diren ikuskizunetan parte hartzen dutenen segurtasuna bermaturik dago.
ESERLEKU BAKOITZA NON DAGOEN
Zezenketaz zein eserlekutan gozatuko dugun jakiteko ondoko jarraibideok emanen dizkizuegu. Plazak hiru maileria ditu: tendidua, harmailak eta andana, zein baino zein urrunago eta deserosoago, baina zezenketa egoki ikusi ahal izateko moduan, betiere.
 TENDIDUA
Barreratik harmailetako ilara altueneko eserlekura. Zezenetara joateko modu hoberena da, zezenketa gertutik ikusten delako. Gogoan izan behar da Iruñean 9 tendidu daudela eta beren zenbakiak erraz aski irakur daitezkeela barreraren gainean margoturik daudelako.
Iruñeko lekurik hoberenak preferentzia eta 1., 2. eta 3. tendiduak dira. Preferentzia aipatu tendiduen artean dago baina torilaren aurrez aurre dagoen zonaldeari dagokio eta C eta D ateetatik eta ate nagusitik sartzen da bertara. Zona berean daude preferentziazko besaulkiak. Zonalde hori barreratik 10 lerro atzeragoraino luzatzen da eta zementuzko eserlekuak izan ordez, zumezko besaulkiak ditu, kuxinekin. Palkoa bera baino erosoagoa da eta baita zonalde garestienetakoa ere. Bertara, ate nagusitik zuzenean sartzen da.
Tendidu horietan, gainera, preferentziazko barrera ere badago; eseri ahal daitekeen ilaretan lehena da. Besoak kailejoia bera mugatzen duten barreran jar daitezke eta, zezenketaz gain, torero, koadrila eta agintarien giroa ikus daiteke. Torilaren aurrekoak preferentziazkoak dira baina alboetara daudenak, berriz, ez; barrera baino ez dira.
Iruñean barrera eserlekuen atzean dagoen ilara kontra-barrera da. Era berean, hurrengo ilara ere kontra-barrera da eta horren ostean, pasilloa dago. Aipatuak, zezentokitik gertuen dagoen pasilloaren aurrean ikusten diren hiru ilarak dira. Hortik gora dagoen lehen ilara, pasilloari itsatsita dagoena, aurrealdeko gisa da ezaguna. Harmailetako ilara altueneko esertokia plazaren 1952ko berrikuntzan ordezkatu zen bi ilara gehiagorengatik, baina 2. tendiduan, eta hor baino ez, kalifikazio hori duten eserlekuak daude oraindik. Oso erosoak dira eta itzaleko tendiduan daude. Izenek berek ate-gaineko eta preferentzia-gaineko eserlekuak non dauden adierazten dute: batak atearen gainean eta besteak preferentziazko 1. tendiduko eserlekuen gainean. Lehen solairuan euro baten truke kuxinak alokatzen dituzten hainbat saltoki daude. Kuxinok, ikuskizuna amaitzean, itzuli egin behar dira, nahiz eta ia guztiek zezen plazako erdigunera botatzen dituzten, toreroek edo ganaduzaleek lan txarra egin ez izan arre
 HARMAILAK
Iruñeko zezen plazako bigarren solairuan harmailak eta palkoa daude. Plazako beste edozein lekutara joateko sartzen den leku beretik sartzen da, baina tendidutan banaturik egon ordez, sekzioetan banaturik daude; zortzi sekziotan, hain zuzen ere. Pisu bat igo eta harmailetara daroaten ateak zeharkatu behar dira, noski. Ate bakoitzean, aguaziltxoa dago sarrera berrikusten, eta baita eserleku bakoitza zehazki non dagoen jakinarazten duten bi pertsona ere. Tendiduan eta andanan baino askoz ilara gutxiago dago hemen. Lehen eserlekua baranda bera da. Perimetro osoan zehar, baranda eta zutabeen arteko eserlekuak ditu plazak, z ortzi eta bederatzi eserlekukoak, eta harmailetako baranda eserleku deitzen zaie. Zezenak ikusteko leku ona da eta gainera, euria eginez gero, ez zara bustiko. Atzean, harmailetako bost ilarak daude.
Gogoan izan behar da andanara igotzeko bi pisu igo behar badira, harmailetara igotzeko bakarra igo behar dela, baina eskailerak ikusten ditugun modukoak dira. Ateratzeko bide bereziak ezartzen dira peñen zonaren eta zaldipatioaren inguruan, horrela, jendea pasatzea errazteko. Solairu berean, palkoa dago. Bertako sarrerak ere salgai egoten dira. Agintarien palkoaren ondoan dago, zeinera leihatilen eta ate nagusiaren arteko ate batetik sartzen baita.
 ANDANA
Andana plazako mailarik altuena da. Horrez gain, jende gehien hartzen duena ere bada eta bertako sarrerak egunero jartzen dira salgai. Aldapa tendiduan eta harmailetan baino handiagoa da eta 15 ilara ditu. Harmailetan gertatzen den gisan, andanan ere barandak daude eta forma eta tamaina berekoak gainera, berdinak baitira. Arkitektoak berritzea egin zuenean zutabeak kendu ziren teilatua gorago ezarri zelako eta horrek ikuskizuna ikusteko espazio handiagoa izatea ahalbidetu zuelako.
 Barandaren atzean Harmailetako lehen ilara dago. Kasu honetan, 1. eta 2. ilara pasillo batek bereizten ditu. 1.a beheraka dago, aipatu gisan, barandari itsatsita, eta 2.a, berriz, pasillotik gora. Harmailetan okupatu gabeko eskailera-maila dago. Bertan, 2. ilarakoen hankek deskantsatzen dute eta ez da inor esertzen pasilloa jenderik gabe uzteko. Nahaste asko sortzen du, jende askok 1. ilara dela uste duelako.
 Andanan egon litekeen arazoa ilara eta eserleku zenbakia aurkitzea da. Goiko paretan margotutako bi sekziotan banatzen da andana eta begiratze hutsarekin erraz aurki daiteke. Sekzioa aurkitu ostean, gogoan izan behar da gutxi gorabehera eskailera-ataletan banaturik dagoela, atal horiek ikusteko moduko baranda gorri bat dutela, eta eskailera-mailak horiz margoturik daudela. Azkenik, gogorarazi behar da plazan gora egiten den heinean, bere zirkunferentzia zabaltzen dela aintzat hartu behar da eta, beraz, lehen ilaratan goikoetan baino askoz eserleku gutxiago daudela.
 PEÑAK ETA GAINONTZEKOA
Iruñeko zezen plazako eguzkiko eta itzaleko tendiduen arteko banaketak zentzu gutxi du; bidezkoagoa da peñena eta gainontzekoa esatea. Izan ere, bertako giro bereizgarriak bizitzeko moduko egoera berezia sortzen du. Zezenketa Peñen lekutik ikusi ez duenak ezin izanen du Sanferminak osorik bizi izan dituenik esan. Eserlekua erosten duenak giro horretan egon nahi badu, torilen gaineko zonaldea dela jakin behar du, 5., 6., eta 7. tendiduen zati bat hartzen duela eta andanaren 11., 12., 13. eta 14. sekzioak eta harmailetako 6. eta 7. sekzioak. Banaketa horiek ez dira zorrozki errespetatzen –larrean ateak jartzearen modukoa izanen litzateke– baina egon, badaude.
Peñen artean ere, zein zonalde okupatu behar duten jakiteko, hainbat lerro gorri dago, nahiz eta ez diren hertsiki errespetatzen. Horiek ikustea erraza da plaza hutsik dagoenean, baina Sanferminetan egon ohi den giro on orokorrari esker, eserlekua arazorik gabe topatuko dugu. Dena den, lekua ezin aurkitu hasi ziren istorio on askoz josirik dago herri anekdoten bilduma.
| Feria del Toro 2006 |
ABONO |
FUERA DE ABONO |
 |
Día 5
Novillada |
Días 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 y 14
|
TOTAL
|
Día 5
Novillada |
Días 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 y 14 |
| SL/SM |
TIPO DE LOCALIDAD |
€ |
€ |
€ |
€ |
€ |
BARRERA DE PREFERENCIA |
| SL/SM |
|
61,40 |
103,4 |
992,00 |
71,00 |
116,00 |
SILLÓN DE PREFERENCIA |
| SM |
|
55,90 |
95,90 |
919,00 |
67,00 |
109,00 |
BARRERA: |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
59,00 |
100,00 |
959,00 |
70,00 |
114,00 |
| SL/SM |
Tendidos 4 y 9 |
37,80 |
63,80 |
612,00 |
44,00 |
74,00 |
| SL |
Tendidos 5 y 8; 6 y 7 |
20,10 |
34,10 |
327,00 |
22,00 |
40,00 |
CONTRABARRERA: |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
46,50 |
80,50 |
771,00 |
54,00 |
92,00 |
| SL/SM |
Tendidos 4 y 9 |
28,10 |
52,10 |
497,00 |
33,00 |
61,00 |
| SL |
Tendidos 5 y 8; 6 y 7 |
14,30 |
27,30 |
260,00 |
16,00 |
31,00 |
CONTRABARRERA 2ª: |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
46,50 |
80,50 |
771,00 |
54,00 |
92,00 |
| SL/SM |
Tendidos 4 y 9 |
28,10 |
52,10 |
497,00 |
33,00 |
61,00 |
| SL |
Tendidos 5 y 8; 6 y 7 |
11,00 |
21,00 |
200,00 |
13,00 |
24,00 |
| SL |
Tendidos 6 y 7 Especial peñas |
7,90 |
14,90 |
142,00 |
- |
- |
DELANTERA: |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
46,50 |
80,50 |
771,00 |
54,00 |
92,00 |
| SL/SM |
Tendidos 4 y 9 |
28,10 |
52,10 |
497,00 |
33,00 |
61,00 |
| SL |
Tendidos 5 y 8; 6 y 7 |
11,00 |
21,00 |
200,00 |
13,00 |
24,00 |
| SL |
Tendidos 6 y 7 Especial Peñas |
7,90 |
14,90 |
142,00 |
- |
- |
SOBREPUERTA: |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
24,90 |
55,40 |
528,00 |
36,00 |
66,00 |
| SL |
Tendidos 4 y 9 |
18,50 |
31,50 |
302,00 |
21,00 |
37,00 |
TENDIDO FILAS 1ª A 7ª |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
29,40 |
55,40 |
528,00 |
36,00 |
66,00 |
| SL/SM |
Tendidos 4 y 9 |
18,50 |
31,50 |
302,00 |
21,00 |
37,00 |
| SL |
Tendidos 5 y 8; 6 y 7 |
9,80 |
18,80 |
179,00 |
11,00 |
22,00 |
| SL |
Tendidos 6 y 7 Especial Peñas" |
7,00 |
13,00 |
124,00 |
- |
- |
TENDIDO FILAS 8ª A 15ª |
| SM |
Tendidos 1, 2 y 3 |
28,50 |
52,50 |
501,00 |
35,00 |
65,00 |
| SL/SM |
Tendidos 4 y 9 |
16,40 |
28,40 |
272,00 |
19,00 |
33,00 |
| SL |
Tendidos 5 y 8; 6 y 7 |
9,50 |
17,50 |
167,00 |
11,00 |
20,00 |
| SL |
Tendidos 6 y 7 Especial Peñas |
5,50 |
12,50 |
118,00 |
- |
- |
SOBREPREFERENCIA TENDIDO 1 |
| SM |
|
29,40 |
55,40 |
528,00 |
36,00 |
66,00 |
TABLONCILLO TENDIDO 2 |
| SM |
|
32,20 |
52,20 |
502,00 |
35,00 |
65,00 |
GRADA BARANDILLA: |
| SM |
Secciones 1, 2, 3 y 4 |
34,00 |
60,00 |
574,00 |
42,00 |
70,00 |
| SL/SM |
Sección 5 |
17,50 |
31,50 |
301,00 |
22,00 |
37,00 |
| SL |
Secciones 6, 7 y 8 |
9,30 |
19,30 |
183,00 |
11,00 |
23,00 |
GRADA FILAS 1ª A 5ª |
| SM |
Secciones 1, 2, 3 y 4 |
19,00 |
32,00 |
307,00 |
24,00 |
40,00 |
| SL/SM |
Sección 5 |
11,40 |
20,40 |
195,00 |
13,00 |
24,00 |
| SL |
Secciones 6, 7 y 8 |
9,50 |
16,50 |
158,00 |
11,00 |
20,00 |
PALCO: |
| SM |
Delantera |
39,00 |
71,00 |
678,00 |
- |
- |
| SM |
Asiento |
26,00 |
48,00 |
458,00 |
- |
- |
PAL. DISCAPACITADOS FÍSICOS |
| SM |
|
18,50 |
31,50 |
302,00 |
- |
- |
ANDANADA, DELANTERA: |
| SM |
Secciones 1, 2, 3, 4, 5, 6 y 7 |
18,30 |
31,30 |
300,00 |
21,00 |
39,00 |
| SL/SM |
Sección 8 |
11,30 |
20,30 |
194,00 |
13,00 |
24,00 |
| SL |
Secciones 9, 10, 14, 15 y 16 |
8,60 |
16,60 |
158,00 |
9,00 |
20,00 |
ANDANADA, FILAS 1ª A 5ª: |
| SM |
Secciones 1, 2, 3, 4, 5, 6 y 7 |
10,10 |
18,10 |
173,00 |
14,00 |
26,00 |
| SL/SM |
Sección 8 |
8,60 |
15,60 |
149,00 |
11,00 |
22,00 |
| SL |
Secciones 9, 10, 14, 15 y 16 |
6,00 |
11,00 |
105,00 |
9,00 |
20,00 |
ANDANADA, FILAS 6ª A 15ª: |
| SM |
Secciones 1, 2, 3, 4, 5, 6 y 7 |
8,60 |
16,60 |
158,00 |
12,00 |
25,00 |
| SL/SM |
Sección 8 |
7,70 |
13,70 |
131,00 |
10,00 |
21,00 |
| SL |
Secciones 9, 10, 14, 15 y 16 |
5,00 |
10,00 |
95,00 |
9,00 |
20,00 |
ANDANADA,
SECCIONES 11, 12 y 13 Especial Peñas |
| SL |
|
6,10 |
10,10 |
97,00 |
9,00 |
20,00 |
ENCIERRO: |
| Días 7, 9 y 10 Tendido, Grada y Andanada |
5,50 |
| Días 8, 11, 12, 13 y 14, Grada y Andanada |
4,50 |
| Menores de 12 años, días 8, 11, 12, 13 y 14 |
GRATIS |
APARTADO: |
| Precio de cada apartado |
7,50 |
| VISITA CORRALES: |
| Adultos |
3,00 |
| Infantiles (menores de 12 años acompañados de adulto) |
GRATIS |
|
